tilTiltanymTiltanym2411-60762709-135XИнститут языкознания имени А.Байтурсынулы КН МОН РКtil-552Research ArticleСтатьиО НОВЫХ ТЕРМИНАХ И ТЕРМИНОЛОГИЧЕСКИХ УПОТРЕБЛЕНИЯХ В ДВУЯЗЫЧНЫХ СЛОВАРЯХ ГЕОЛОГИЧЕСКИХ ТЕРМИНОВ (на материале казахско-русских словарей геологических терминов)NEW TERMS AND TERMINOLOGICAL USES IN BILINGUAL DICTIONARIES OF GEOLOGICAL TERMS (based on the Kazakh-Russian dictionaries of geological terms)БекботаевА. Т.BekbotayevA. T.

Ассоциированный профессор, кандидат геолого-минералогических наук

Алматы

Associate Professor, Candidate of Geological and Mineralogical  Sciences

Almaty

УдербаевА. Ж.UderbayevA. Zh.

Ассистент-профессор, кандидат филологических наук

Алматы

Assistant Professor, Candidate of Philological Sciences

Almaty

Сатпаев УниверситетКазахстанSatpayev UniversityKazakhstan201902082022044854Copyright © Бекботаев А.Т., Удербаев А.Ж., 20222022Бекботаев А.Т., Удербаев А.Ж.Bekbotayev A.T., Uderbayev A.Z.Данная работа распространяется под лицензией Creative Commons Attribution 4.0.This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 License.https://www.tiltanym.kz/jour/article/view/552

В течение последних двух десятилетий было издано около десятка казахско-русских терминологических словарей в области геологии. Эти словари имеют как свои отличия от предыдущих словарей, так и свои недостатки. В статье представлен краткий обзор этих словарей, описываются трудности с точки зрения лексикографии новых терминов и терминологических употреблений и их унификации. В статью включены двуязычные казахско-русские терминологические словари в области геологии, а также рассматриваются такие вопросы как состав и объем терминов и терминологических словосочетаний в них, представление новых терминов, их устаревание, изменения по сравнению с более поздними словарями, их конкурентоспособность.

Over the past two decades, about ten Kazakh-Russian dictionaries of terms in the field of geology have been published. These dictionaries have their own peculiarities , as well as some shortcomings. The article gives a brief overview of these dictionaries, describes difficulties in terms of lexicography of new terms and terminological usages, their unification. The article discusses bilingual Kazakh-Russian terminological dictionaries in geology, issues such as the composition and volume of terms and terminological phrases, the introduction of new terms, their obsolescence, changes in comparison with subsequent dictionaries, competition.

терминографиядвуязычные терминологические словаригеологические терминыновые терминыterminographybilingual terminological dictionariesgeological termsnew termsReferencesГеология терминдерінің орысша-қазақша сөздігі. – Алматы: Ғылым, 1950.Геология терминдерінің орысша-қазақша сөздігі. – Алматы: Ғылым, 1950.Орысша-қазақша терминология сөздігі. Геология терминдері. 3-том. – Алматы: ҒА баспасы, 1960. – 200 б.Орысша-қазақша терминология сөздігі. Геология терминдері. 3-том. – Алматы: ҒА баспасы, 1960. – 200 б.Мусатаева М.Ш. Двуязычная лексикография: тенденция и перспективы. – Алматы: РИОВАК РК, 2000. – 204 с.Мусатаева М.Ш. Двуязычная лексикография: тенденция и перспективы. – Алматы: РИОВАК РК, 2000. – 204 с.Табылдиев К. Геологиялық терминдердің орысша-қазақша сөздігі. – Шевченко, 1990.Табылдиев К. Геологиялық терминдердің орысша-қазақша сөздігі. – Шевченко, 1990.Сапарбаев К., Нүсіпбаев Т. Орысша-қазақша геологиялық түсіндірме сөздік. – Алматы: ҚазҰУ, 1991.Сапарбаев К., Нүсіпбаев Т. Орысша-қазақша геологиялық түсіндірме сөздік. – Алматы: ҚазҰУ, 1991.Әбдіраманов Ш., Жаркенов М., Нұрпейісова М., Тоқтамысов М. Тау-кен атауларының орысша-қазақша, қазақша-орысша терминологиялық сөздігі. – Алматы: РБК, 1993.Әбдіраманов Ш., Жаркенов М., Нұрпейісова М., Тоқтамысов М. Тау-кен атауларының орысша-қазақша, қазақша-орысша терминологиялық сөздігі. – Алматы: РБК, 1993.Қазақша-орысша, орысша-қазақша терминологиялық сөздік. Геология, геодезия, география. – Алматы: «Рауан», 2000. –347 б.Қазақша-орысша, орысша-қазақша терминологиялық сөздік. Геология, геодезия, география. – Алматы: «Рауан», 2000. –347 б.Егізбаева Р. Қазіргі қазақ лексикографиясы: ізденістің белгісі // Ғасырлар тоғысындағы лексикоргафия және аударма. – Алматы, 2002. – 106 б.Егізбаева Р. Қазіргі қазақ лексикографиясы: ізденістің белгісі // Ғасырлар тоғысындағы лексикоргафия және аударма. – Алматы, 2002. – 106 б.Қазақша-орысша, орысша-қазақша терминологиялық сөздік. Геология, геодезия, география. – Алматы: «ҚАЗақпарат», 2014. – 455 б.Қазақша-орысша, орысша-қазақша терминологиялық сөздік. Геология, геодезия, география. – Алматы: «ҚАЗақпарат», 2014. – 455 б.Ш.Құрманбайұлы. Қазақ терминологиясы. – Алматы: «Сардар», 2014. – 928 б.Ш.Құрманбайұлы. Қазақ терминологиясы. – Алматы: «Сардар», 2014. – 928 б.Н.Сейітов. Тағылымды терминдер базасын жасақтаудың тауқыметі мен түйткілдері (Көгілдір белдер кітабында). – Ақтөбе: «А-полиграфия», 2003. – 202– 237 бб.Н.Сейітов. Тағылымды терминдер базасын жасақтаудың тауқыметі мен түйткілдері (Көгілдір белдер кітабында). – Ақтөбе: «А-полиграфия», 2003. – 202– 237 бб.Сейітов Н., Н.Кунаев. Мұнай және газ геологиясы танымдық және кәсіптіктехнологиялық терминдерінің түсіндірме сөздігі (Анықтамалық басылым). – Алматы, 2003. – 456 б.Сейітов Н., Н.Кунаев. Мұнай және газ геологиясы танымдық және кәсіптіктехнологиялық терминдерінің түсіндірме сөздігі (Анықтамалық басылым). – Алматы, 2003. – 456 б.Карагулова Б.С. Терминология саласындағы неологизация // Тәуелсіздік кезеңіндегі қазақ терминологиясы. – Астана, 2014.Карагулова Б.С. Терминология саласындағы неологизация // Тәуелсіздік кезеңіндегі қазақ терминологиясы. – Астана, 2014.

The authors declare that there are no conflicts of interest present.