tilTiltanymTiltanym2411-60762709-135XИнститут языкознания имени А.Байтурсынулы КН МОН РКtil-530Research ArticleСтатьиВариантизация гласных архетипов в современных тюркских языкахVariantisation of vowel archetypes in modern Turkic languagesСадыкД. А.SadykD. A.

старший лаборант

Алматы

senior laboratory assistant

Almaty

Институт языкознания им. А. БайтурсыноваКазахстанA. Baitursynov Institute of LinguisticsKazakhstan201802082022028691Copyright © Садык Д.А., 20222022Садык Д.А.Sadyk D.A.Данная работа распространяется под лицензией Creative Commons Attribution 4.0.This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 License.https://www.tiltanym.kz/jour/article/view/530

   Рассматриваются степень изученности сравнительной фонетики и ее место в языковом знании, фонетическое отличие казахского языка от каракалпакского, татарского, узбекского, уйгурского, азербайджанского, туркменского. Кроме того, были рассмотрены следующие вопросы: место сравнительной фонетики в языковом знании; степень вариантизации коренных гласных тюркских языков.   В статье рассматривается уровень вариативности архетипных гласных. В результате сравнительного изучения гласных с другими тюркскими языками выявляются причины необходимости более систематического изучения сравнительной фонетики.

   The degree of study of comparative phonetics and its place in linguistic knowledge are studied, the phonetic difference of the Kazakh language from the Karakalpak, Tatar, Uzbek, Uyghur, Azerbaijani, and Turkmen languages is studied. In addition, the following issues were considered: the place of comparative phonetics in linguistic knowledge; the degree of variation of the indigenous vowels of the Turkic languages.   The article discusses the level of variability of archetype vowels. As a result of a comparative study of vowels with other Turkic languages, the reasons for the need for a more systematic study of comparative phonetics are revealed.

история языкасравнительная фонетикаэтимологияhistory of languagecomparative phoneticsetymologyReferencesСағындықұлы Б. Қазақ тілінің тарихы. – Алматы: Қазақ университеті, 2011. – 144 б.Сағындықұлы Б. Қазақ тілінің тарихы. – Алматы: Қазақ университеті, 2011. – 144 б.Кеңесбаев І., Мұсабаев Ғ. Қазіргі қазақ тілі, лексика, фонетика. – Алматы, 1968. – 156 б.Кеңесбаев І., Мұсабаев Ғ. Қазіргі қазақ тілі, лексика, фонетика. – Алматы, 1968. – 156 б.Кеңесбаев І. Қазіргі қазақ тіл білімінің мәселелері. – Алматы: Абзал-ай, 2014. – 640 б.Кеңесбаев І. Қазіргі қазақ тіл білімінің мәселелері. – Алматы: Абзал-ай, 2014. – 640 б.Сағындықұлы Б. Қазақ тілі лексикасы дамуының этимологиялық негіздері». – Алматы: Қазақ университеті, 2004. – 261 б.Сағындықұлы Б. Қазақ тілі лексикасы дамуының этимологиялық негіздері». – Алматы: Қазақ университеті, 2004. – 261 б.Әбдуәли Қайдар Қазақ тілі этимологиясының ғылыми-теориялық негіздері. VI том «Ғылымдағы ғұмыр». – Алматы: Сардар, 2014. – 256 б.Әбдуәли Қайдар Қазақ тілі этимологиясының ғылыми-теориялық негіздері. VI том «Ғылымдағы ғұмыр». – Алматы: Сардар, 2014. – 256 б.Исследования по сравнительной грамматике тюркских языков. Фонетика. – Москва: Акад. Наук СССР. Ин-т языкознания, 1962. – С. 170.Исследования по сравнительной грамматике тюркских языков. Фонетика. – Москва: Акад. Наук СССР. Ин-т языкознания, 1962. – С. 170.

The authors declare that there are no conflicts of interest present.