tilTiltanymTiltanym2411-60762709-135XИнститут языкознания имени А.Байтурсынулы КН МОН РКtil-472Research ArticleСтатьиОБ ОБЩЕМ ТЮРКСКОМ ЛАТИНСКОМ АЛФАВИТЕABOUT THE COMMON TURKIC LATIN ALPHABETЖунисбекА.ZhunisbekA.

Главный научный сотрудник, доктор филологических наук, профессор Алматы

Chief Researcher, Doctor of Philology, Professor Almaty 

Институт языкознания им. А.БайтурсыноваКазахстанInstitute of Linguistics named after A.BaitursynovKazakhstan20203107202202311Copyright © Жунисбек А., 20222022Жунисбек А.Zhunisbek A.Данная работа распространяется под лицензией Creative Commons Attribution 4.0.This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 License.https://www.tiltanym.kz/jour/article/view/472

Один из самых актуальных вопросов – это унификация тюркских языков. Общий тюркский алфавит – рациональный способ объединения тюркских народов. Современная графика тюркских народов основана на латинице, кириллице и арабской графике, и отличается многообразием. В результате, несмотря на близость и родство звуковой структуры, алфавиты тюркских языков и их орфография сильно отличаются друг от друга.В статье обсуждается проблема унификации письма тюркских народов и предлагаются пути ее решения. Научно (теоретически) обоснован тот факт, что только через устойчивый алфавит формируется общее текстовое пространство, понятное в плане чтения/произношения всем тюркским народам. С этой целью лингвисты, специализирующиеся на изучении разных языков, должны прийти к согласию относительно унификации алфавитных систем.

One of the most pressing issues is the unification of the Turkic languages. The common Turkic alphabet is a rational way of uniting the Turkic peoples. Modern graphic systems of the Turkic peoples are based on Latin, Cyrillic and Arabic graphics, and they are diverse. As a result, despite the proximity and kinship of the sound structure, the alphabets of the Turkic languages and their orthography are very different from each other.The article raises the problem of unifying the writing of the Turkic peoples and suggests the ways to solve it. It is scientifically (theoretically) justified that only through a stable alphabet, the common textual space is formed that is understandable in terms of reading/pronunciation for all Turkic peoples. For this purpose, linguists who specialize in studying different languages must agree on the unification of alphabetic systems.

общий алфавитбуквазвукартикуляцияперцепциямногообразиеорфоэпияcommon alphabetlettersoundarticulationperceptionvarietyorthoepyReferencesЛатын графикасы негізіндегі қазақ әліпбиі: тарихы, тағылымы және болашағы. – А., Арыс, 2007. – 410 б.Латын графикасы негізіндегі қазақ әліпбиі: тарихы, тағылымы және болашағы. – А., Арыс, 2007. – 410 б.Алдоңғарұлы Е. Әліппе түзету тақырыпты білімпаздар тобының қортыныдысы // Еңбекші қазақ. – 1924. – 27 шілде; Тюрякулов Н. Еще раз о новом алфавите // Советская степь. – 1927. – 1 марта.Алдоңғарұлы Е. Әліппе түзету тақырыпты білімпаздар тобының қортыныдысы // Еңбекші қазақ. – 1924. – 27 шілде; Тюрякулов Н. Еще раз о новом алфавите // Советская степь. – 1927. – 1 марта.Смағұлова С.О. ХХ ғасырдың 20-30 жылдарындағы латын әліпбиіне көшу мәселесі тарихынан // Отан тарихы. – 2007. – № 1. – 121 б.Смағұлова С.О. ХХ ғасырдың 20-30 жылдарындағы латын әліпбиіне көшу мәселесі тарихынан // Отан тарихы. – 2007. – № 1. – 121 б.

The authors declare that there are no conflicts of interest present.