tilTiltanymTiltanym2411-60762709-135XИнститут языкознания имени А.Байтурсынулы КН МОН РКtil-435Research ArticleСтатьиДвухуровневые грамматические единицы казахского языкаTwo-level grammatical units of the Kazakh languageДин-ДжинЖанDin-JinJean

доктор филологических наук, профессор

Doctor of Philology, Professor

201729072022044347Copyright © Дин-Джин Ж., 20222022Дин-Джин Ж.Din-Jin J.Данная работа распространяется под лицензией Creative Commons Attribution 4.0.This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 License.https://www.tiltanym.kz/jour/article/view/435

   Язык - это система, состоящая из предельных признаков, отражающих смысл. Конечной задачей описательной лингвистики является определение механизма выражения смысла языковой системы. Смысловыражающие знаки (единицы) в системе языка бывают двух видов: одни – лексические знаки (единицы), другие – грамматические знаки (единицы). В статье рассматриваются особенности двухуровневых грамматических единиц в казахском языке. Показаны механизмы раскрытия грамматического значения единиц, являющихся одним из объектов описательной лингвистики и описательной грамматики.

   A language is a system consisting of limiting features that reflect meaning. The ultimate goal of descriptive linguistics is to determine the mechanism for expressing the meaning of a language system. There are two types of semantic signs (units) in the language system: lexical signs (units) and grammatical signs (units). The article deals with the features of two-level grammatical units in the Kazakh language. The mechanisms of revealing the grammatical meaning of units that are one of the objects of descriptive linguistics and descriptive grammar are shown.

грамматическая единицапростые и сложные единицыграммема и грамматикаgrammatical unitsimple and complex unitsgrammeme and grammarReferences高名凯：《语法理论》，北京：商务印书馆，1960。(Гау // Миңкай. Грамматика теориясы. – Пекин: «Бизинис» баспасы, 1996).高名凯：《语法理论》，北京：商务印书馆，1960。(Гау // Миңкай. Грамматика теориясы. – Пекин: «Бизинис» баспасы, 1996).ҚР БЖҒ А.Байтұрсынұлы атындағы Тіл білімі институты. Қазақ грамматикасы. – Астана, 2002.ҚР БЖҒ А.Байтұрсынұлы атындағы Тіл білімі институты. Қазақ грамматикасы. – Астана, 2002.Хамит Темір: Қазіргі Ұйғұр тілінің грамматикасы, (морфология). – Пекин: «Ұлттар» баспасы, 1987.Хамит Темір: Қазіргі Ұйғұр тілінің грамматикасы, (морфология). – Пекин: «Ұлттар» баспасы, 1987.黄伯荣、廖序东：《现代汉语》（下册），北京：高等教育出版 社，2006。（Хуаң Борұң, Ляу Щүдоң. Қазіргі қытай тілі. –Пекин: «Жоғары оқу-ағарту» баспасы, 2006).黄伯荣、廖序东：《现代汉语》（下册），北京：高等教育出版 社，2006。（Хуаң Борұң, Ляу Щүдоң. Қазіргі қытай тілі. –Пекин: «Жоғары оқу-ағарту» баспасы, 2006).胡明扬：《语法和语法体系》，北京：人民教育出版社，1990。(Хұ Миңяң. Грамматика мен грамматика жүйесі. – Пекин: «Халық оқу-ағартуы» баспасы, 1990).胡明扬：《语法和语法体系》，北京：人民教育出版社，1990。(Хұ Миңяң. Грамматика мен грамматика жүйесі. – Пекин: «Халық оқу-ағартуы» баспасы, 1990).吕叔湘：《汉语语法分析问题》，北京：商务印书馆，1979。(Лү Шұщяң. Қытай грамматикасына талдау мәселесі. –Пекин, «Бизнес» баспасы,1979).吕叔湘：《汉语语法分析问题》，北京：商务印书馆，1979。(Лү Шұщяң. Қытай грамматикасына талдау мәселесі. –Пекин, «Бизнес» баспасы,1979).R.R.K.哈特曼、F.C.斯托克：《语言与语言学词典》，上海：上海辞书 出版社，1982. (Р.Р.К.Хартманн. Тіл мен лингвистика сөздігі. – Шанхай: «Шанхай сөздік» баспасы, 1982).R.R.K.哈特曼、F.C.斯托克：《语言与语言学词典》，上海：上海辞书 出版社，1982. (Р.Р.К.Хартманн. Тіл мен лингвистика сөздігі. – Шанхай: «Шанхай сөздік» баспасы, 1982).王远新：《语言理论与语言学方法论》，北京：教育科学出版社，2006. (Уаң Йүанщин. Тіл теориясы және тіл білімінің методологиясы. –Пекин: «Оқу-ағарту ғылымы» баспасы, 2006).王远新：《语言理论与语言学方法论》，北京：教育科学出版社，2006. (Уаң Йүанщин. Тіл теориясы және тіл білімінің методологиясы. –Пекин: «Оқу-ағарту ғылымы» баспасы, 2006).张定京：《实体语法理论——哈萨克描写语法学方法论》，北京：中央 民族大学出版社，2015。(Жаң Диңжиң. Нақ тұлғалы грамматика теориясы: қазақ тілінің сипаттамалы грамматикасының методологиясы. –Пекин: «Орталық ұлттар» баспасы, 2015).张定京：《实体语法理论——哈萨克描写语法学方法论》，北京：中央 民族大学出版社，2015。(Жаң Диңжиң. Нақ тұлғалы грамматика теориясы: қазақ тілінің сипаттамалы грамматикасының методологиясы. –Пекин: «Орталық ұлттар» баспасы, 2015).张定京：《汉语与哈萨克语的语序》，载《语言与翻译》，2005(1). (Жаң Диңжиң. Қытай тілі мен Қазақ тілінің сөз тәртібі жөнінде. // Тіл және аударма. 2005 (1).张定京：《汉语与哈萨克语的语序》，载《语言与翻译》，2005(1). (Жаң Диңжиң. Қытай тілі мен Қазақ тілінің сөз тәртібі жөнінде. // Тіл және аударма. 2005 (1).张定京：《哈萨克描写语法学基本原理》，载《中央民族大学学 报》2016 (5). (Жаң Диңжиң. Қазақ тілінің сипаттамалы грамматикасының негізгі қағидасы // Орталық ұлттар университетінің ғылыми журналы. 2016(5)).张定京：《哈萨克描写语法学基本原理》，载《中央民族大学学 报》2016 (5). (Жаң Диңжиң. Қазақ тілінің сипаттамалы грамматикасының негізгі қағидасы // Орталық ұлттар университетінің ғылыми журналы. 2016(5)).

The authors declare that there are no conflicts of interest present.