<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<!DOCTYPE article PUBLIC "-//NLM//DTD JATS (Z39.96) Journal Publishing DTD v1.3 20210610//EN" "JATS-journalpublishing1-3.dtd">
<article article-type="research-article" dtd-version="1.3" xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML" xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xml:lang="ru"><front><journal-meta><journal-id journal-id-type="publisher-id">til</journal-id><journal-title-group><journal-title xml:lang="ru">Tiltanym</journal-title><trans-title-group xml:lang="en"><trans-title>Tiltanym</trans-title></trans-title-group></journal-title-group><issn pub-type="ppub">2411-6076</issn><issn pub-type="epub">2709-135X</issn><publisher><publisher-name>Институт языкознания имени А.Байтурсынулы КН МОН РК</publisher-name></publisher></journal-meta><article-meta><article-id custom-type="elpub" pub-id-type="custom">til-325</article-id><article-categories><subj-group subj-group-type="heading"><subject>Research Article</subject></subj-group><subj-group subj-group-type="section-heading" xml:lang="ru"><subject>Статьи</subject></subj-group></article-categories><title-group><article-title>ТЮРКСКАЯ ЛЕКСИКОГРАФИЯ: ДОСТИЖЕНИЯ И ПЕРСПЕКТИВЫ</article-title><trans-title-group xml:lang="en"><trans-title>TURKIC LEXICOGRAPHY: ACHIEVEMENTS AND PROSPECTS</trans-title></trans-title-group></title-group><contrib-group><contrib contrib-type="author" corresp="yes"><name-alternatives><name name-style="eastern" xml:lang="ru"><surname>Сагидолда</surname><given-names>Г.</given-names></name><name name-style="western" xml:lang="en"><surname>Sagidolda</surname><given-names>G.</given-names></name></name-alternatives><bio xml:lang="ru"><p>Профессор, доктор филологических наук</p><p>Астана</p></bio><bio xml:lang="en"><p>Professor, Doctor of Philology</p><p>Astana</p></bio><xref ref-type="aff" rid="aff-1"/></contrib></contrib-group><aff-alternatives id="aff-1"><aff xml:lang="ru">Евразийский национальный университет имени Л.Н. Гумилева<country>Казахстан</country></aff><aff xml:lang="en">Eurasian National University named after L.N. Gumilyov<country>Kazakhstan</country></aff></aff-alternatives><pub-date pub-type="collection"><year>2015</year></pub-date><pub-date pub-type="epub"><day>26</day><month>07</month><year>2022</year></pub-date><volume>0</volume><issue>1</issue><fpage>43</fpage><lpage>53</lpage><permissions><copyright-statement>Copyright &amp;#x00A9; Сагидолда Г., 2022</copyright-statement><copyright-year>2022</copyright-year><copyright-holder xml:lang="ru">Сагидолда Г.</copyright-holder><copyright-holder xml:lang="en">Sagidolda G.</copyright-holder><license xml:lang="ru" license-type="creative-commons-attribution" xlink:href="https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/" xlink:type="simple"><license-p>Данная работа распространяется под лицензией Creative Commons Attribution 4.0.</license-p></license><license xml:lang="en" license-type="creative-commons-attribution" xlink:href="https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/" xlink:type="simple"><license-p>This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 License.</license-p></license></permissions><self-uri xlink:href="https://www.tiltanym.kz/jour/article/view/325">https://www.tiltanym.kz/jour/article/view/325</self-uri><abstract><p>В статье констатируется тот факт, что вторая половина ХХ века характеризуется достижениями в области тюркской лексикографии, т.е. имеется достаточная основа для инвентаризации, для создания всеобщей электронной базы, а также для составления двуязычных, многоязычных, этимологических, этнолингвистических и др.словарей.</p><p>Перспективу в этой области автор представляет в создании комплексных словарей, основанных на всесторонней интрепретации, раскрывающих глубинный смысл и функционирование этнолексических, фразеологических, паремиологических единиц. Подобная работа послужит механизмом, обеспечивающим духовную идентичность и коррелляцию тюркских народов.</p></abstract><trans-abstract xml:lang="en"><p>In the article the fact is established that the second half of the XX century is characterized by achievements in the field of Turkic lexicography, i.e. there is a sufficient basis for the inventory, for the creation of the general electronic base, and also for compiling bilingual, multilingual, etymological, ethnolinguistic and other dictionaries.</p><p>The author considers as perspective in this area the creation of complex dictionaries based on comprehensive intrepretation which reveal the deep sense and functioning of ethnolexical, phraseological, paremiological units. Such work will serve as the mechanism providing the spiritual identity and correlation of the Turkic peoples.</p></trans-abstract><kwd-group xml:lang="ru"><kwd>тюркоязычные народы</kwd><kwd>общетюркские лингвоэтнокультурные ценности</kwd><kwd>тюркская лексикография</kwd><kwd>лексикографические источники</kwd><kwd>сравнительный принцип</kwd><kwd>генеалогический принцип</kwd><kwd>сравнительный словарь</kwd></kwd-group><kwd-group xml:lang="en"><kwd>Turkic peoples</kwd><kwd>all-Turkic linguocultural values</kwd><kwd>Turkic lexicography</kwd><kwd>lexicographic sources</kwd><kwd>comparative principle</kwd><kwd>genealogical principle</kwd><kwd>comparative dictionary</kwd></kwd-group></article-meta></front><back><ref-list><title>References</title><ref id="cit1"><label>1</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">Қайдар Ә. Қазақтар: ана тілі әлемінде. Алматы: Дайк-Прес, 2009. 780 б.</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">Қайдар Ә. Қазақтар: ана тілі әлемінде. Алматы: Дайк-Прес, 2009. 780 б.</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit2"><label>2</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">Сартбаев К.К. Константин Кузьмич Юдахин (к 80-летию со дня рождения) // Тюркологические исследования. Фрунзе: Илим, 1970. С. 3-15.</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">Сартбаев К.К. Константин Кузьмич Юдахин (к 80-летию со дня рождения) // Тюркологические исследования. Фрунзе: Илим, 1970. С. 3-15.</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit3"><label>3</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">Дмитриев Н.К. Материалы по истории кумыкского языка // Языки Северного Кавказа и Дагестана. М.–Л., 1949. Вып. 2. С. 183–247.</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">Дмитриев Н.К. Материалы по истории кумыкского языка // Языки Северного Кавказа и Дагестана. М.–Л., 1949. Вып. 2. С. 183–247.</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit4"><label>4</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">Башкирский язык? Пожалуйста! – Башҡкорт теле? Рәхим итегеҙ! / Под ред. Ф.Г. Хисамитдинова. Уфа: Китап, 2000. 204 с.</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">Башкирский язык? Пожалуйста! – Башҡкорт теле? Рәхим итегеҙ! / Под ред. Ф.Г. Хисамитдинова. Уфа: Китап, 2000. 204 с.</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit5"><label>5</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">Кононов А.Н. История изучения тюркских языков в России: дооктябрьский период. Изд. 2-е, доп. и исправл. Л.: Наука, 1982. 360 с.</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">Кононов А.Н. История изучения тюркских языков в России: дооктябрьский период. Изд. 2-е, доп. и исправл. Л.: Наука, 1982. 360 с.</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit6"><label>6</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">Академический словарь башкирского языка: в 10 т. / Под ред. Ф.Г. Хисамитдинова. Уфа: Китап, 2011. Т. 1. 432 c.</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">Академический словарь башкирского языка: в 10 т. / Под ред. Ф.Г. Хисамитдинова. Уфа: Китап, 2011. Т. 1. 432 c.</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit7"><label>7</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">Öztopçu Kurtuluş. Dictionary of the Turkic languages: English, Azerbaijani, Kazakh, Kyrgyz, Tatar, Turkish, Turkmen, Uighur, Uzbek. London: Routledge, 1996. 422 р.</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">Öztopçu Kurtuluş. Dictionary of the Turkic languages: English, Azerbaijani, Kazakh, Kyrgyz, Tatar, Turkish, Turkmen, Uighur, Uzbek. London: Routledge, 1996. 422 р.</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit8"><label>8</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">Севортян Э.В. Этимологический словарь тюркских языков: Общетюркские и межтюркские основы на гласные / АН СССР. Институт языкознания. М., 1974;</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">Севортян Э.В. Этимологический словарь тюркских языков: Общетюркские и межтюркские основы на гласные / АН СССР. Институт языкознания. М., 1974;</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit9"><label>9</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">Севортян Э.В. Этимологический словарь тюркских языков: Общетюркские и межтюркские основы на букву «Б» / АН СССР. Ин-т языкознания. –М., 1978;</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">Севортян Э.В. Этимологический словарь тюркских языков: Общетюркские и межтюркские основы на букву «Б» / АН СССР. Ин-т языкознания. –М., 1978;</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit10"><label>10</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">Севортян Э.В. Этимологический словарь тюркских языков: Общетюркские и межтюркские основы на букву «В», «Г» и «Д» (Ред. Н.З.Гаджиева). – М., 1980;</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">Севортян Э.В. Этимологический словарь тюркских языков: Общетюркские и межтюркские основы на букву «В», «Г» и «Д» (Ред. Н.З.Гаджиева). – М., 1980;</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit11"><label>11</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">Севортян Э.В., Левитская Л.С. Этимологический словарь тюркских языков: Общетюркские и межтюркские основы на буквы «Җ», «Ж», «Й». – М., 1989; Этимологический словарь тюркских языков: Общетюркские и межтюркские основы на буквы</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">Севортян Э.В., Левитская Л.С. Этимологический словарь тюркских языков: Общетюркские и межтюркские основы на буквы «Җ», «Ж», «Й». – М., 1989; Этимологический словарь тюркских языков: Общетюркские и межтюркские основы на буквы</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit12"><label>12</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">«К», «Қ» (Авт. сл. статей Л. С. Левитская, А. В. Дыбо, В.И.Рассадин). М., 1997; Этимологический словарь тюркских языков. Общетюркские и межтюркские основы на буквы «Л», «М», «Н», «П», «С». М., 2003; Этимологический словарь тюркских языков: Общетюркские и межтюркские основы на букву «Қ» (Авт. сл. статей Л. С. Левитская, А. В. Дыбо, В. И. Рассадин). М., 2000. – 83 с.</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">«К», «Қ» (Авт. сл. статей Л. С. Левитская, А. В. Дыбо, В.И.Рассадин). М., 1997; Этимологический словарь тюркских языков. Общетюркские и межтюркские основы на буквы «Л», «М», «Н», «П», «С». М., 2003; Этимологический словарь тюркских языков: Общетюркские и межтюркские основы на букву «Қ» (Авт. сл. статей Л. С. Левитская, А. В. Дыбо, В. И. Рассадин). М., 2000. – 83 с.</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit13"><label>13</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">Федотов М. Р. Этимологический словарь чувашского языка. Чебоксары, 1996. Т. 1-2. – 53 с.</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">Федотов М. Р. Этимологический словарь чувашского языка. Чебоксары, 1996. Т. 1-2. – 53 с.</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit14"><label>14</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">Starostin S., Dybo A., Mudrak O. Etymological Dictionary of the Altaic Languages. Leiden; Boston: Brill, 2003. Vol. 1. P. 858. (A-K); Vol. 2. P. 859-1556. (L-Z); Vol. 3. P. 1557-2096. (Indices).</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">Starostin S., Dybo A., Mudrak O. Etymological Dictionary of the Altaic Languages. Leiden; Boston: Brill, 2003. Vol. 1. P. 858. (A-K); Vol. 2. P. 859-1556. (L-Z); Vol. 3. P. 1557-2096. (Indices).</mixed-citation></citation-alternatives></ref></ref-list><fn-group><fn fn-type="conflict"><p>The authors declare that there are no conflicts of interest present.</p></fn></fn-group></back></article>
